Di sản văn hóa thế giới
Hoàng Thành Thăng Long
Trang chủ / Hoàng thành Thăng Long / Di tích, di vật / Bắc Môn – cổng thành lưu dấu thương đau

Bắc Môn – cổng thành lưu dấu thương đau

Bên đường Phan Đình Phùng rợp bóng cây xanh, Bắc Môn – một trong số ít phần còn lại của thành xưa quách cũ Thăng Long – vẫn sừng sững, uy nghi, trầm mặc với hai vết đạn thần công Pháp ghi dấu một thời Hoàng thành chìm trong lửa đạn ngoại bang.

bacmon1

Bắc Môn còn nguyên với hai vết đạn pháo Pháp

Bắc Môn (Cửa Bắc) được nhà Nguyễn xây dựng năm 1805 trên nền Cửa Bắc thời Lê theo lối vọng lâu – phần lầu ở trên còn phần thành ở dưới, cao 8,71m, rộng 17,08m, tường dày 20,48m. Phần lầu được dựng bằng khung gỗ theo lối chồng diêm tám mái, lợp ngói ta, trổ cửa ra bốn hướng. Nước mưa trên vọng lâu được dẫn thoát xuống dưới qua hai ống máng bằng đá. Đứng trên cổng thành, quan quân có thể phóng tầm mắt bao quát khắp trong ngoài thành, dễ dàng quan sát di – biến động trong đội hình quân địch. Do đó, khi chiếm được thành Hà Nội, quân đội Pháp vẫn sử dụng lầu trên Bắc Môn làm chòi canh gác. Hiện nay, lầu trên cổng thành mới được phục dựng một phần và được dành làm nơi thờ hai vị quan Tổng đốc thành Hà Nội – Nguyễn Tri Phương và Hoàn   g Diệu – đã tuẫn tiết vì không giữ được thành trước sức mạnh đạn pháo của quân đội Pháp. Nhiều người dân vẫn thường xuyên lên vọng lâu Bắc Môn để thắp nhang tưởng nhớ hai vị anh hùng lẫm liệt – những người được hậu thế kính cẩn dùng tên đặt cho hai con đường hiện đại chạy hai bên tả hữu vòng thành cổ năm xưa.

bacmon2

Người dân Hà thành vẫn thường xuyên đến thắp hương tưởng nhớ hai vị anh hùng lẫm liệt – Nguyễn Tri Phương và Hoàng Diệu

Phần thành được xây dựng hết sức kiên cố bằng đá và gạch, chân kè bằng đá, cổng thành cũng được cuốn vòm bằng gạch theo lối xếp một viên gạch ngang xen một viên đặt dọc. Gạch xây thành có kích thước 35,5cm x 10cm x 12cm. Đá kê có kích thước dài từ 38 đến 86cm. Mép cửa kè đá hình chữ nhật, diềm trên bằng đá trang trí hoa sen. Hai cánh cổng thành bằng gỗ đã được trùng tu có tổng diện tích 24m2, trọng lượng khoảng 16 tấn, chạy trên bánh xe bằng đồng trọng lượng khoảng 80kg. Phía ngoài bên trên cổng thành còn ba chữ Hán khắc đá: “Chính Bắc Môn”, diềm biển trang trí hoa dây.

Theo cứ liệu lịch sử và những bức ảnh tư liệu chụp từ thời thành Hà Nội chưa bị phá, hai bên Bắc Môn phía trong tường thành có lối dẫn lên vọng lâu được xây bằng gạch theo hình tam giác. Trước Bắc Môn là chiếc cầu gạch bắc qua con hào rộng khoảng 20m bao quanh thành. Quan sát bằng mắt thường có thể thấy, vị trí con hào phía trước Bắc Môn hiện nay chính là bãi cỏ, vỉa hè và một phần lòng đường phố Phan Đình Phùng. Có ý kiến cho rằng, chiếc cầu bắc qua hào vào Bắc Môn là cầu gạch kiên cố, không phải cầu treo nên con hào không mang tính phòng thủ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác cho rằng, dù cầu vào thành không phải là cầu treo, nhưng mục tiêu phòng thủ của con hào bao quanh thành cổ là chính yếu – nó giúp hạn chế giặc tiếp cận chân thành.

bacmon3

Lầu trên Bắc Môn

Dù Bắc Môn là công trình do nhà Nguyễn xây dựng, nhưng dưới chân cổng thành sừng sững này là tầng tầng lớp lớp di chỉ thành quách từ các triều đại trước đó, khẳng định sự liên tục trong lịch sử ngàn năm của Hoàng thành. Năm 1998, tại khu vực Bắc Môn, các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều dấu vết kiến trúc ở độ sâu 1,66m và 2,2m, trong đó có vết tích của những đoạn tường thành xây bằng đá và gạch vồ thời Lê.

bacmon4

Phố Phan Đình Phùng – xưa kia là con hào phòng thủ phía trước Bắc Môn – với góc nhìn từ trên thành Bắc

Ngày nay, Bắc Môn trở thành một điểm đến được nhiều du khách trong và ngoài nước yêu thích. Và, nếu để ý, du khách có thể dễ dàng nhận thấy phía ngoài Bắc Môn vẫn còn lưu dấu 2 vết đạn thần công của Pháp khi chúng dùng chiến thuyền tấn công thành Hà Nội từ phía bờ sông Hồng. Lúc phá thành cổ Hà Nội, thực dân Pháp đã cố ý bớt lại Bắc Môn, vừa để làm vọng canh, lại vừa để khoe “chiến tích” đánh chiếm Hà thành. Mới đây, khi Bắc Môn được thủ đô Hà Nội trùng tu, hai vết thần công cũng được ta hữu ý giữ lại để ghi nhớ về một thuở Hà Nội quằn quại dưới gót giày xâm lược và nhân dân Hà Nội anh dũng chống trả giặc ngoại xâm.

Minh Thắng

có 1 bình luận

  1. buy accutane v-drugstore Viagra Que Pasa Si cialis 5 mg Amoxicillin And Neurontin Ineractions Acheter Viagra Au Canada

Gửi phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Sơ đồ đường đi