Di sản văn hóa thế giới
Hoàng Thành Thăng Long
Trang chủ / Liên kết / THÀNH NHÀ HỒ

THÀNH NHÀ HỒ

www.thanhnhaho.vn

visit-sacwal-site

Vào cuối thế kỷ 14, xã hội thời Trần đang ngày càng lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng: mô hình nhà nước quân chủ quý tộc Phật giáo không còn phù hợp nữa, sản xuất bị đình đốn, nông dân lệ thuộc bị bần cùng hóa, khởi nghĩa nông dân nổ ra, ngoại xâm lăm le rình rập.

Để cứu nguy đất nước và tiến hành triệt để các cải cách đổi mới, đại thần của nhà Trần là Hồ Quý Ly với trọng trách là Phụ chính Thái sư nhiếp chính đã quyết định xây dựng kinh đô mới ở Vĩnh Lộc (Thanh Hóa).

Đại Việt sử ký toàn thư, chính sử Đại Việt thời Lê (thế kỷ 15 – 18) chép: “Đinh Sửu, [Quang Thái] năm thứ 10 [1397], (Minh Hồng Vũ năm thứ 30). Mùa xuân, tháng giêng sai Lại bộ Thượng thư kiêm Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh (có sách chép là Mẫn) đi xem đất và đo đạc động An Tôn phủ Thanh Hóa, đắp thành đào hào, lập nhà tông miếu, dựng đàn Xã Tắc, mở đường phố, có ý muốn dời kinh đô đến đó, tháng 3 thì công việc  hoàn tất” (Đaị Việt sử ký toàn thư 1998a:190) .

Đại Việt sử ký tiền biên của Ngô Thì Sĩ thời Tây Sơn, năm 1800 nhắc lại nội dung trên. Trong khi đó Việt sử thông giám cương mục, chính sử Việt Nam thời Nguyễn (thế kỷ 19) chép thêm:

“Đinh Sửu, năm thứ 10 [1397]. (Minh, năm Hồng Vũ thứ 30). Tháng Giêng, mùa xuân. Quý Ly sai Lại bộ Thượng thư Đỗ Tỉnh (có chỗ chép là Mẫn đi Thanh Hóa dựng kinh đô mới.

Trước đây, Quý Ly kiến nghị muốn dời kinh đô đến Yên Tôn, Hành khiển Phạm Cự Luận can ngăn. Quý Ly nói: “Chí ta đã quyết định từ trước, nhà ngươi còn nói làm gì nữa?”. Đến nay, Quý Ly sai Đỗ Tỉnh đến Yên Tôn xem xét đo đạc đắp thành, đào hào, lập nhà tôn miếu, đàn thờ thần xã, mở phố xá, đường ngõ, có ý muốn dời kinh đô đến đấy” (Việt sử thông giám cương mục 1960: 26).

Có thể thấy các nguồn sử liệu Việt Nam đều thống nhất việc năm 1397 Hồ Quý Ly cho xây dựng kinh đô mới ở động An Tôn, nay thuộc các xã Vĩnh Yên, Vĩnh Long, Vĩnh Tiến, Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Trong kinh đô mới này, tòa thành đá đồ sộ do Hồ Quý Ly ra lệnh xây dựng, nên ngày nay dân gian thường quen gọi là Thành Nhà Hồ.

Việc xây dựng Thành Nhà Hồ về cơ bản hoàn tất vào năm 1397. Tháng 3 năm 1398, Hồ Quý Ly đã cho chuyển đô từ Thăng Long vào kinh đô mới. Do có kinh đô mới cho nên từ năm 1398, trấn Thanh Hóa được đổi tên là trấn Thanh Đô.

Như vậy về mặt lịch sử, Thành Nhà Hồ là kinh đô của nhà Trần trong thời gian từ tháng 3 năm 1398 đến tháng 2 năm 1400.

Ngày 28 tháng 2 năm 1400, Hồ Quý Ly lên ngôi Hoàng đế đặt tên nước là Đại Ngu, niên hiệu là Thánh Nguyên. Bắt đầu từ đây, Thành Nhà Hồ là kinh đô của nước Đại Ngu và vương triều Hồ.

Trong suốt quá trình tồn tại của vương triều Hồ, Thành Nhà Hồ (hay Tây Đô) tiếp tục được xây dựng, tu bổ và hoàn thiện:

Năm 1399: “Sai Trần Ninh đốc suất người phủ Thanh Hóa trồng tre gai ở phía Tây thành, phía Nam từ Đốn Sơn, phía Bắc từ An Tôn đến tận cửa Bào Đàm, phía Tây từ chợ Khả Lãng ở Vực Sơn đến sông Lỗi Giang, vây quanh làm tòa thành lớn bọc phía ngoài” (Đại Việt sử ký toàn thư 1998a: 198).

Năm 1401: “Hán Thương hạ lệnh cho các lộ nung gạch để dùng vào việc xây thành. Trước đây xây thành Tây Đô, tải nhiều đá tới xây, ít lâu sau lại bị sụp đổ, đến đây mới xây trên bằng gạch dưới bằng đá” (Đại Việt sử ký toàn thư 1998a: 202) (hình 15).

Năm 1402: “Hán Thương đắp sửa đường sá từ thành Tây Đô đến Hóa Châu, dọc đường đặt phố xá và trạm truyền thư, gọi là đường Thiên Lý” (Đại Việt sử ký toàn thư 1998a: 202).

Năm 1402: “Hán Thương cho đắp đàn Giao ở Đốn Sơn để làm lễ tế Giao” (Đại Việt sử ký toàn thư 1998a: 203).

Năm 1407, trước cuộc xâm lăng của nhà Minh, vì nhiều nguyên nhân khách quan, vương triều Hồ thua trận. Thành Nhà Hồ trở thành nơi chiếm đóng của quân Minh.

Năm 1427, dưới sự lãnh đạo của vị anh hùng dân tộc Lê Lợi, nghĩa quân Lam Sơn đã chiếm lại tòa thành và Thành Nhà Hồ từ đó được mang tên Tây Kinh (kinh đô phía Tây Đại Việt) phân biệt với Đông Kinh, tên gọi của kinh đô Thăng Long nhà Lê. Kể từ đó, Thành Nhà Hồ trở thành một trong những trung tâm hành chính quan trọng của đất nước trong suốt nửa đầu thời Lê sơ, cho đến trước khi lỵ sở Thanh Hóa được chuyển dời xuống Dương Xá vào năm 1480.

Vào cuối thời Lê Sơ và trong suốt thế kỷ 16, Thành Nhà Hồ luôn luôn là căn cứ địa hiểm yếu và vững chắc của nhà Lê sơ, nhà Lê Trung hưng và có lúc là của nhà Mạc trong các cuộc nội chiến phe phái nhằm bảo vệ vương quyền.

Năm 1509, Giản tu công Lê Dinh (Lê Tương Dực) chiếm giữ Thành Nhà Hồ giành được ngôi Hoàng đế của Lê Uy Mục (vị vua ưa bạo lực, yếu kém nhất thời Lê sơ) ở Thăng Long.

Năm 1516, trong loạn Trần Cảo, Lê Chiêu Tông được Trịnh Duy Sản giúp đỡ dùng Thành Nhà Hồ chiếm lại Thăng Long.

Năm 1527, Mạc Đăng Dung nhân lúc nhà Lê sơ suy yếu đã giành được ngôi vua, vừa giữ thành Thăng Long, vừa giữ Thành Nhà Hồ.

Tháng 7 năm 1530, dòng dõi nhà Lê là Lê Ý chiếm lại Thành Nhà Hồ từ tay nhà Mạc, nhưng mấy tháng sau lại bị quân Mạc chiếm lại.

Năm 1543, Lê Trang Tông trung hưng nhà Lê được Nguyễn Kim phò tá chiếm được Thành Nhà Hồ. Từ năm 1543 đến nmột cứ điểm quân sự vững chắc của triều Lê Trung hưng. Đứng vững ở Thành Nhà Hồ, trong các năm 1591 – 1593, quân Lê – Trịnh đã tiến công đánh bại quân Mạc và cuối cùng chiếm lại Thăng Long.

Không chỉ là một căn cứ quân sự trong thời gian này, Thành Nhà Hồ còn là một trung tâm văn hóa lớn của khu vực. Việc năm 1562 nhà Lê mở khoa thi Hương ở Cửa Nam thành Tây Đô đã phần nào cho thấy rõ điều đó (Đại Việt sử ký toàn thư 1998b:135).

Từ khi nhà Lê Trung Hưng trở lại đóng đô ở Thăng Long, Thành Nhà Hồ không còn giữ vị trí trọng yếu như trước nữa. Cũng từ đó trở đi, tòa thành dần dần trở nên hoang phế. Tuy nhiên, đến cuối thế kỷ 18 và thế kỷ 19, tòa thành đá vẫn luôn luôn hiện diện và chiếm vị trí trang trọng trong các ghi chép thời Tây Sơn và thời Nguyễn như Đại Việt sử ký tiền biên của Ngô Thì Sĩ (1800), Việt sử thông giám cương mục (thế kỷ 19); Lịch triều hiến chương loại chí (1809 – 1819); Đại Nam nhất thống chí (1848 – 1883), Đồng Khánh địa dư chí, Thanh Hóa Vĩnh Lộc huyện chí (1816), Hồ Thành châu bản (1868) v.v…

Sau đây là một số mô tả tiêu biểu của sử sách thời Tây Sơn và thời Nguyễn:

Đại Việt sử ký tiền biên của Ngô Thì Sĩ (1800):

“Xét thấy đô cũ của Quý Ly gọi là Tây Đô thành ở huyện Vĩnh Phúc, các ấp Tây Nhai, Hoa Nhai, Phương Nhai đều thuộc thành. Thành có cửa là nơi ra vào” và có lẽ là đường phố thời xưa cho nên đặt tên như thế. Nay đường lớn, đường nhỏ xây đá vẫn còn. Từ Đốn Sơn vào qua Hoa Nhai đến Cửa Nam thành ước vài dặm. Chỉ có một con đường thẳng đều xây đá vân làm đường, cho nên có tên gọi là Nhai. Cửa Nam thành xây 3 cửa đá như cửa Chu Tước của thành Thăng Long, còn các cửa Đông, Tây, Bắc thì chỉ xây có một cửa. Chung quanh dưới đều xây đá xanh làm móng, xây thành bằng gạch nung rất rắn, dưới thành có hào kéo dài khắp thành, trong thành ước rộng 300 mẫu đều để ruộng, nơi nào hơi có bùn lầy thì làm ao. Bên tả, bên hữu thành có núi đá, sát là một con sông phát nguồn từ Ai Lao tức sông Mã, một con sông phát nguồn từ Quảng Bình tức sông Lương (nay gọi là sông Chu), hai sông chảy hợp với nhau ở phía trước” (Ngô Thì Sĩ 1997: 503).

Hoàng Việt địa dư chí (thế kỷ 19) ghi:

“Cuối đời Trần, Hồ Quý Ly dời đô về động An Tôn thuộc huyện Vĩnh Phúc, nay là địa phận các xã Hoa Nhai, Phương Nhai và Tứ Nhai và gọi đó là Tây Đô. Hồ Quý Ly cho xây thành, đào hào, gây cơ sở rất kiên cố nay di tích ấy vẫn còn. Thành này rộng ước chừng hơn 300 mẫu, các đường đi trong thành đều lát gạch hoa, nền móng đều bằng đá, bốn mặt thành đều dùng đá thanh làm móng vừa vuông vức vừa dày dặn thật là kiên cố. Hai bên thành thì có các dãy núi đá, sông Mã, sông Lương hợp làm thành một dòng ngay trước mặt” (Phan Huy Chú 1990: 148).

Đại Nam nhất thống chí (thế kỷ 19) mô tả:

“Thành Nhà Hồ, sử chép là đô thành cũ của Hồ Quý Ly, cũng gọi là thành Tây Đô, ở các xã Tây Giai, Xuân Giai, Phương Giai huyện Vĩnh Lộc, bốn mặt đều xây đá xanh, mỗi mặt dài 120 trượng, cao 1 trượng 2 thước. Lại xây một con đường lát đá hoa từ Cửa Nam suốt đến đàn Nam Giao ở Đốn Sơn phía ngoài thành. Mặt Nam thành xây cửa 3 tầng bằng đá, như cửa Châu Tước ở thành Thăng Long, còn về mặt Đông, mặt Bắc và mặt Tây đều mở cửa xây đá, quanh các cửa đều xây nền bằng đá xanh. Thành xây bằng gạch vuông, dày và rắn; dưới chân thành có hào ở ngoài. Trong thành ước hơn 300 mẫu, nay đều là ruộng, chỗ nào trũng thấp là hồ ao. Tả hữu thành đều gần núi đá, phía trước thành là sông Mã. Phía ngoài lại đắp đất làm La Thành, phía tả từ tổng Cổ Biện, phía Đông qua các xã Bút Sơn và Cổ Điệp theo ven sông Bảo chạy về Nam đến núi Đốn Sơn; phía hữu từ tổng Quan Hoàng huyện Cẩm Thủy theo ven sông Mã chạy về Đông thẳng đến núi Yên Tôn mấy vạn trượng; nay đều đổ nát, dân sở tại vỡ làm ruộng” (Đại Nam nhất thống chí 2006: 313 – 314.

Khu di tích Thành Nhà Hồ trải qua lịch sử tồn tại thật lâu dài. Từ năm 1398 đến năm 1407 là kinh đô của nước Đại Việt của vương triều Trần và nước Đại Ngu của vương triều Hồ. Từ năm 1408 cho đến năm 1593, tòa thành luôn luôn là một trọng điểm chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa của Đại Việt ở khu vực miền Trung (hình 18-27).

Xác định giá trị lịch sử – văn hóa to lớn của khu di tích, ngày 28 tháng 4 năm 1962, di tích Thành Nhà Hồ đã được xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc gia, một di tích trọng điểm cần được bảo vệ và bảo tồn lâu dài trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam.

Trích nguồn: Sách Thành Nhà Hồ Thanh Hóa NXB KHXH năm 2011

88 bình luận

  1. generic cialis made india canadian pharmacy cialis – cialis generic.

  2. Seriously plenty of very good info.
    https://withoutxep.com viagra without a doctor prescription

  3. liquid cialis source reviews: cialis generic

  4. We are a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your website offered us with valuable information to work on. You have done an impressive job and our whole community
    will be thankful to you. https://www.azhydroxychloroquine.com/

  5. The claim values for Levitra ODT (Staxyn) rich
    person non been reported, simply this do drugs provides a higher systemic photograph compared with
    the film-coated conceptualisation (Levitra). For this reason, these two formulations
    are not equivalent milligram for milligram and thus are non standardised.
    In addition, disdain the perceptual experience that an ODT conceptualization would take effect More quickly, both the film-coated tablets and the ODT conceptualisation receive exchangeable
    onsets of litigate. http://lm360.us/

  6. canadian pharmacy meds canadian pharmacy online pharmacy canada

  7. erection pills online [url=”http://erectiledysfunctionpillscvs.com/#”]best erectile dysfunction pills[/url]

  8. online rather viagra you the will of the ancient women. cialis uk take them in behalf of a uncommonly serious existence it.

  9. discount erectile medication [url=http://erectiledysfunctionpillscvs.com/#]herbs for erectile dysfunction[/url] can erectile dysfunction be mental

  10. Gxzsht zsmgaq the buy cialis tadalafil tablets [url=https://ciamedusa.com/#]buy cialis australia[/url] a secure avoiding in ii Sam.

  11. Whoa a good deal of useful info!, kamagra legalnosc http://www.kamagrapolo.com kamagra

  12. viagra over the counter cheap viagra how to buy viagra

  13. cialis and interaction with ibutinib generic cialis for sale cialis without a doctor prescription

  14. buy generic 100mg viagra online canadian pharmacy viagra how to get viagra

  15. viagra professional buy ed pills online viagra otc

  16. over the counter viagra cvs generic viagra how much will generic viagra cost

  17. male enhancement products generic ed pills how to overcome ed

  18. treatment for ed generic viagra non prescription ed pills

  19. medicines for ed Cheap Erection Pills mexican pharmacy without prescription

  20. Awesome data. Appreciate it!
    us pharmacy online pharmacy approved canadian online pharmacies

  21. lowest price cialis cialis when is the best time to take cialis

  22. ed pills otc online prescription for ed meds ed clinic
    ed dysfunction treatment

  23. mens ed pills ed medications online ed drugs list
    online canadian drugstore

  24. viagra for sela buying viagra in uk the truth about super viagra

  25. viagra vente libre quebec discount non prescription viagra viagra patent expiration date 2019

  26. existe el viagra en spray https://buybuyviamen.com viagra online bestellen auf rechnung

  27. Definitely believe that which you stated. Your favorite reason appeared to be on the net the easiest thing
    to be aware of. I say to you, I certainly get annoyed while people think about worries that they just do not know about.

    You managed to hit the nail upon the top and defined
    out the whole thing without having side-effects , people could take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks

  28. Very nice write-up. I absolutely appreciate this site. Keep writing!

  29. wo kriegt man viagra purevigra.com viagra recreational use forum

  30. Hey! Do you use Twitter? I’d like to follow you if that would
    be okay. I’m undoubtedly enjoying your blog and look forward to new updates.

  31. Thank you for the good writeup. It actually was a amusement account it.
    Glance complicated to more delivered agreeable from you!
    By the way, how could we keep in touch?

  32. Hello, i read your blog from time to time and i own a similar one and i
    was just curious if you get a lot of spam comments?
    If so how do you stop it, any plugin or anything you can suggest?
    I get so much lately it’s driving me insane so any assistance
    is very much appreciated.

  33. Hi! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask.

    Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog
    article or vice-versa? My site discusses a lot of the same subjects as yours and I feel we could
    greatly benefit from each other. If you are interested feel free to
    send me an email. I look forward to hearing from you!
    Great blog by the way!

  34. This site was… how do you say it? Relevant!! Finally I’ve found something that
    helped me. Thanks a lot!

  35. I read this article completely concerning the comparison of most up-to-date
    and earlier technologies, it’s awesome article.

  36. You really make it seem so easy with your presentation but I
    find this topic to be actually something which I think I would never understand.
    It seems too complicated and extremely broad for me.
    I am looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!

  37. Superb, what a web site it is! This blog presents useful information to us, keep it
    up.

  38. At this time I am going to do my breakfast, once having my breakfast coming over again to read other news.

  39. Thanks for your personal marvelous posting! I actually enjoyed reading it, you
    could be a great author.I will make sure to bookmark your blog
    and may come back later on. I want to encourage that you continue your great writing, have a nice evening!

  40. What’s up i am kavin, its my first occasion to commenting
    anywhere, when i read this piece of writing i thought i could also create comment due to
    this good post.

  41. spit in eye from hiv uncle primary care physician near me
    generic viagra
    try viagra for free

  42. I am sure this piece of writing has touched all the internet viewers, its really really fastidious article on building up new web site.

  43. Howdy! I simply want to offer you a big thumbs up for the excellent information you
    have got right here on this post. I will be coming back
    to your website for more soon.

  44. I was recommended this website by my cousin. I am not sure whether this
    post is written by him as no one else know such detailed
    about my problem. You are amazing! Thanks!

  45. I’m gone to inform my little brother, that he should also pay
    a quick visit this weblog on regular basis to get updated from hottest news update.

  46. It’s great that you are getting thoughts from this piece of writing
    as well as from our discussion made at this place.

  47. each time i used to read smaller articles that also clear their motive, and
    that is also happening with this paragraph which I am reading at this place.

  48. Hi there, I check your blogs regularly. Your
    humoristic style is awesome, keep doing what you’re doing!

  49. An intriguing discussion is worth comment. I
    do believe that you need to write more on this issue, it may not be a taboo matter
    but usually people don’t talk about these issues. To the next!

    Best wishes!!

  50. Highly energetic article, I enjoyed that
    a lot. Will there be a part 2?

  51. real viagra pills for sale sildenafil 100mg gel canada rx viagra

  52. I have read so many content concerning the
    blogger lovers except this article is in fact a nice paragraph, keep it up.

  53. It’s hard to find educated people for this topic, however, you sound like you know what
    you’re talking about! Thanks

  54. WOW just what I was searching for. Came here by
    searching for brown878.ecolebaby.com

  55. What’s up colleagues, its wonderful article regarding cultureand completely explained, keep it up all the time.

  56. I really like what you guys are usually up too. This type of clever work and coverage!
    Keep up the good works guys I’ve you guys to blogroll.

  57. Excellent way of explaining, and nice piece of writing to take information regarding my presentation focus, which i am going to convey in school.

  58. I do trust all the concepts you have introduced for your post.

    They’re very convincing and will certainly work. Nonetheless, the posts are too short for newbies.
    Could you please lengthen them a little from subsequent time?
    Thank you for the post.

  59. dove comprare viagra in italia durГ©e effet du viagra viagra share price

  60. I like it whenever people come together and share thoughts.
    Great website, continue the good work!

  61. how to get viagra without a prescription cheap viagra tablet cost of viagra 2018

  62. It’s very straightforward to find out any matter on net as compared to books,
    as I found this paragraph at this website.

  63. These are actually fantastic ideas in regarding blogging.

    You have touched some pleasant points here. Any way keep up wrinting.

  64. I really like what you guys are usually up too.
    This kind of clever work and reporting! Keep up the good works guys I’ve incorporated you guys to blogroll.

  65. Great blog right here! Additionally your
    site quite a bit up fast! What web host are you
    the usage of? Can I am getting your associate
    hyperlink to your host? I desire my web site loaded up as quickly as yours lol

  66. viagra online bangalore como potencializar el viagra does viagra has generic

  67. Hi! This is my 1st comment here so I just wanted to
    give a quick shout out and say I genuinely enjoy reading your blog posts.
    Can you suggest any other blogs/websites/forums that deal with
    the same topics? Appreciate it!

  68. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great.

    I don’t know who you are but definitely you are going to a famous blogger if you aren’t already ;
    ) Cheers!

  69. Terrific work! This is the type of info that are supposed to be shared across the
    web. Disgrace on Google for no longer positioning this post upper!
    Come on over and talk over with my web site .
    Thanks =)

  70. 50mg viagra buy cheap sildenafil where can i buy viagra over the counter in singapore

  71. erectile ointment
    [url=https://besterectiledysfunctionpills.com/#]ed pills[/url]
    erectile home remedy
    ed meds
    erectile doctors new orleans

  1. Pingback: mymvrc.org

  2. Pingback: sildenafil price

  3. Pingback: cialis for daily use

Gửi phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Sơ đồ đường đi